راهنمای محاسبهٔ بار زلزله و دریفت — ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰

محاسبه‌گر زلزله و دریفت

ورودی‌ها مرحله‌بندی شده‌اند و نتایج هم‌زمان با هر تغییر به‌روزرسانی می‌شوند.

گروه لرزه‌ای—

وضعیت سیستم Xاطلاعات ناقص

وضعیت سیستم Yاطلاعات ناقص

وضعیت طیفناقص

خطر، ساختگاه و ساختمان

پارامترهای مشترک پروژه را وارد کنید.

مرحلهٔ ۱ از ۴

خطر، ساختگاه و ساختمان

شتاب طیفی کوتاه‌دوره Sₛ

شتاب طیفی یک‌ثانیه S₁

نوع زمین

زمین I با شرط آزمایش درون‌چاهی معتبر؛ استفاده از 0.9

گروه اهمیت و Iₑ

ضریب ساختگاه Fₛ از جدول ۲-۱ و با درون‌یابی خطی؛ توسط کاربر کنترل شود.

ضریب ساختگاه F₁ از جدول ۲-۲ و با درون‌یابی خطی؛ توسط کاربر کنترل شود.

ارتفاع ساختمان H (m)

امتداد X

خانوادهٔ سیستم سازه‌ای

سیستم مقاوم جانبی دقیق ضرایب و گروه رابطهٔ دوره پس از انتخاب، خودکار تکمیل می‌شوند.

سیستم برای محاسبهٔ Tₑ

دورهٔ تحلیلی Tᴅₓ (s)

ضریب رفتار Rᵤₓ با انتخاب سیستم دقیق، از جدول ۳-۱ تکمیل می‌شود؛ توسط کاربر کنترل شود.

ضریب تغییرمکان C_d,x با انتخاب سیستم دقیق، از جدول ۳-۱ تکمیل می‌شود؛ توسط کاربر کنترل شود.

ضریب نامعینی ρₓ

میانقاب محدودکننده است

فقط قاب خمشی؛ اصلاح دریفت با ρ

اعمال محدودیت قاب معمولی/متوسط

امتداد Y

خانوادهٔ سیستم سازه‌ای

سیستم مقاوم جانبی دقیق ضرایب و گروه رابطهٔ دوره پس از انتخاب، خودکار تکمیل می‌شوند.

سیستم برای محاسبهٔ Tₑ

دورهٔ تحلیلی Tᴅᵧ (s)

ضریب رفتار Rᵤᵧ با انتخاب سیستم دقیق، از جدول ۳-۱ تکمیل می‌شود؛ توسط کاربر کنترل شود.

ضریب تغییرمکان C_d,y با انتخاب سیستم دقیق، از جدول ۳-۱ تکمیل می‌شود؛ توسط کاربر کنترل شود.

ضریب نامعینی ρᵧ

میانقاب محدودکننده است

فقط قاب خمشی؛ اصلاح دریفت با ρ

اعمال محدودیت قاب معمولی/متوسط

تنظیمات جدول طیف

بیشینهٔ دورهٔ جدول Tmax (s)

گام دوره ΔT (s)

نقاط شکست و دوره‌های X و Y، حتی اگر روی گام منظم نباشند، به جدول افزوده می‌شوند.
برای زمین نوع VI، طیف ویژهٔ ساختگاه لازم است و این طیف استاندارد معتبر نیست.
خروجی ETABS از همین بیشینهٔ دوره و گام استفاده می‌کند؛ ستون اول دوره برحسب ثانیه و ستون دوم Sₐ/g است.

ورودی کنترل دریفت طبقات

تغییرمکان‌ها از پایین به بالا

ارتفاع طبقه و تغییرمکان ارتجاعی باید هم‌واحد باشند.

ورودی دریفت جهت X

طبقه	ارتفاع طبقه	جابجایی در جهت X ناشی از زلزله جهت X	جابجایی در جهت X ناشی از زلزله جهت Y	حذف

ورودی دریفت جهت Y

طبقه	ارتفاع طبقه	جابجایی در جهت Y ناشی از زلزله جهت Y	جابجایی در جهت Y ناشی از زلزله جهت X	حذف

واحد جابجایی باید با واحد ارتفاع طبقه یکسان باشد.
در صورتی که ترکیب ۱۰۰–۳۰ در خود برنامه ETABS انجام شده است یا اعمال این اثر در نظر نیست، ستون دوم جابجایی را صفر وارد کنید.
جابجایی واردشده در ساختمان‌های منظم پیچشی در مرکز جرم و در ساختمان‌های نامنظم پیچشی در محور کناری سازه باشد.
برنامه فعلی ضریب C_d/I_e هر راستا را برحسب نوع سیستم همان راستا اعمال می‌کند و اثر ۱۰۰–۳۰ را نیز در نظر می‌گیرد.
جابجایی واردشده باید در ETABS به روش مناسب، اثر نیروی زلزله هم‌زمان با بارهای ثقلی و اثر P-Delta را منظور کرده باشد.

نتایج محاسبه

خلاصهٔ نتایج

امتداد X

بار طراحی: C—

بار طراحی: k—

بار دریفت: C—

بار دریفت: k—

امتداد Y

بار طراحی: C—

بار طراحی: k—

بار دریفت: C—

بار دریفت: k—

گروه‌بندی طراحی لرزه‌ای ساختمان

محاسبهٔ خودکار بر اساس جدول ۲-۶ و گروه اهمیت انتخاب‌شده

گروه حاکم —

I_{e} \times S_{1}

—

I_{e} \times S_{D 1}

—

I_{e} \times S_{D S}

—

برای تعیین گروه، مقادیر خطر، نوع زمین و گروه اهمیت را کامل کنید.

جدول ۲-۶ — گروه‌بندی طراحی لرزه‌ای ساختمان‌ها
شرایط	اهمیت خیلی زیاد	اهمیت زیاد	اهمیت متوسط و کم
$I_{e} \times S_{1} \leq 0.6$ و $I_{e} \times S_{D 1} \leq 0.40$ و $I_{e} \times S_{D S} \leq 0.75$	SDC-3	SDC-2	SDC-1
$I_{e} \times S_{1} \leq 0.6$ و ( $I_{e} \times S_{D 1} > 0.40$ یا $I_{e} \times S_{D S} > 0.75$ )	SDC-3	SDC-2	SDC-2
$I_{e} \times S_{1} > 0.6$	SDC-3	SDC-3	SDC-3

کنترل کاربر: گروه محاسبه‌شده باید با جدول ۲-۶ و اطلاعات نهایی پروژه تطبیق داده شود. برای زمین نوع VI، نتیجه تنها پس از تهیهٔ طیف ویژهٔ ساختگاه قابل تعیین است.

کنترل مجاز بودن سیستم سازه‌ای

کنترل بر اساس سیستم انتخابی، گروه طراحی لرزه‌ای و حداکثر ارتفاع مجاز جدول ۳-۱ انجام می‌شود.

امتداد X

اطلاعات ناقص

سیستم دقیق انتخاب نشده است.

گروه لرزه‌ای—

ارتفاع H—

حداکثر Hₘ—

Rᵤ—

Ω₀—

C_d—

خانواده و سیستم دقیق امتداد X را انتخاب کنید.

امتداد Y

اطلاعات ناقص

سیستم دقیق انتخاب نشده است.

گروه لرزه‌ای—

ارتفاع H—

حداکثر Hₘ—

Rᵤ—

Ω₀—

C_d—

خانواده و سیستم دقیق امتداد Y را انتخاب کنید.

دامنهٔ کنترل: نتیجهٔ «مجاز» فقط انطباق با ستون ارتفاع جدول ۳-۱ را نشان می‌دهد. تبصره‌های ارجاعی، محدودیت ترکیب سیستم‌ها در پلان یا ارتفاع و سایر ضوابط آیین‌نامه باید جداگانه کنترل شوند.

جدول و نمودار طیف طرح

مقادیر Sₐ(T) از روابط گام ۸ محاسبه می‌شوند. ردیف‌های رنگی، نقاط شکست یا دوره‌های سازه هستند.

دوره T (s)	شتاب طیفی Sₐ	ناحیهٔ طیف	نقطهٔ ویژه
ابتدا پارامترهای طیف را وارد کنید.

کنترل دریفت طبقات

دریفت طرح هر امتداد با اعمال ضریب بزرگ‌نمایی تغییرمکان محاسبه و با حد مجاز همان امتداد مقایسه می‌شود.

طبقه	نسبت دریفت X	حد مجاز X	وضعیت X	نسبت دریفت Y	حد مجاز Y	وضعیت Y
برای کنترل دریفت، ورودی طبقات و ضرایب دو امتداد را کامل کنید.

مسیر کلی محاسبه

S_{s}, S_{1}

⟶

F_{s}, F_{1}

⟶

S_{M S}, S_{M 1}

⟶

S_{D S}, S_{D 1}

⟶

T_{0}, T_{s}

⟶

S_{a} (T)

⟶

C

در مسیر موازی:

T

⟶

k

محاسبات باید برای دو امتداد X و Y جداگانه انجام شود؛ زیرا ممکن است

T

R_{u}

در دو امتداد متفاوت باشند.

۱تعیین زمان تناوب مورد استفاده $T$

زمان تناوب هم در محاسبهٔ $S_{a}$ و $C$ و هم در محاسبهٔ $k$ استفاده می‌شود.

۱-۱. محاسبهٔ زمان تناوب تجربی

در روابط زیر، $H$ برحسب متر وارد می‌شود.

سیستم سازه‌ای	زمان تناوب تجربی
قاب خمشی فولادی یا مختلط، بدون اثر محدودکنندهٔ میانقاب	$T_{e} = 0.072 H^{0.8}$
قاب خمشی بتن‌آرمه، بدون اثر محدودکنندهٔ میانقاب	$T_{e} = 0.047 H^{0.9}$
قاب با مهاربند واگرا یا کمانش‌تاب در سیستم قاب ساختمانی یا دوگانه	$T_{e} = 0.073 H^{0.75}$
سایر سیستم‌ها	$T_{e} = 0.049 H^{0.75}$

اگر میانقاب‌ها مانع حرکت جانبی قاب شوند، ضوابط رابطهٔ

T_{e} = 0.049 H^{0.75}

حاکم می‌شود.

۱-۲. تعیین زمان تناوب تحلیلی

زمان تناوب تحلیلی $T_{D}$ از مدل سازه استخراج می‌شود. در مسیر متداول محاسبه:

T = \min (T_{D}, 1.4 T_{e})

بنابراین نمی‌توان برای کاهش نیروی زلزله، زمان تناوب تحلیلی نامحدود را وارد طیف کرد. ضوابط کامل انتخاب $T$ در بند ۳-۹-۲ آمده است.

صفحات ۹۷ تا ۹۹ فایل آیین‌نامهٔ ۲۸۰۰ ↗

۲تعیین پارامترهای خطر $S_{s}$ و $S_{1}$

از نقشه‌های شتاب طیفی پیوست ۱ و برحسب موقعیت ساختگاه تعیین می‌کنیم:

$S_{s}$ : شتاب طیفی MCE روی بستر سنگ در دوره‌های کوتاه، متناظر با $T = 0.2 s$
$S_{1}$ : شتاب طیفی MCE روی بستر سنگ در $T = 1 s$

هر دو مقدار برحسب $g$ و بدون بعد در روابط وارد می‌شوند.

۳تعیین نوع زمین

نوع زمین، از I تا VI، باید بر اساس گزارش ژئوتکنیک و ضوابط جدول ۲-۵ مشخص شود. تعیین نوع زمین نباید صرفاً با حدس یا عنوان عمومی «خاک سخت/نرم» انجام شود.

زمین نوع VI: استفاده از طیف ویژهٔ ساختگاه لازم است و مسیر طیف استاندارد ارائه‌شده در ادامه مستقیماً قابل استفاده نیست.

۴تعیین ضرایب ساختگاه $F_{s}$ و $F_{1}$

$F_{s}$ از جدول ۲-۱، برحسب نوع زمین و $S_{s}$
$F_{1}$ از جدول ۲-۲، برحسب نوع زمین و $S_{1}$

برای مقادیر میانی $S_{s}$ یا $S_{1}$ ، درون‌یابی خطی انجام می‌شود.

صفحات ۵۳ و ۵۴ فایل آیین‌نامهٔ ۲۸۰۰ ↗

۵محاسبهٔ شتاب‌های طیفی MCE در سطح زمین

طبق روابط ۲-۱:

S_{M S} = F_{s} S_{s}

S_{M 1} = F_{1} S_{1}

این دو مقدار هنوز مربوط به «زلزلهٔ بیشینهٔ موردنظر» هستند، نه زلزلهٔ طرح.

۶تبدیل به شتاب‌های طیفی زلزلهٔ طرح

طبق روابط ۲-۲:

S_{D S} = \frac{2}{3} S_{M S}

S_{D 1} = \frac{2}{3} S_{M 1}

۷محاسبهٔ نقاط شکست طیف

T_{0} = 0.2 \frac{S_{D 1}}{S_{D S}}

T_{s} = \frac{S_{D 1}}{S_{D S}}

T_{L} = 6.0 s

۸محاسبهٔ $S_{a}$ در زمان تناوب $T$

با مقایسهٔ $T$ به‌دست‌آمده در گام ۱ با $T_{0}$ ، $T_{s}$ و $T_{L}$ ، یکی از روابط زیر انتخاب می‌شود:

S_{a} (T) = {\begin{cases} S_{D S} [0.4 + 0.6 \frac{T}{T_{0}}] & 0 \leq T < T_{0} \\ S_{D S} & T_{0} \leq T \leq T_{s} \\ \frac{S_{D 1}}{T} & T_{s} < T \leq T_{L} \\ \frac{S_{D 1} T_{L}}{T^{2}} & T > T_{L} \end{cases}

این همان شتاب طیفی طرح متناظر با زمان تناوب اصلی سازه است.

بند ۲-۵، صفحهٔ ۵۵ فایل آیین‌نامهٔ ۲۸۰۰ ↗

۹تعیین $I_{e}$ و $R_{u}$

ضریب اهمیت $I_{e}$ از جدول ۱-۱ تعیین می‌شود:

گروه اهمیت	$I_{e}$
گروه ۱؛ اهمیت خیلی زیاد	۱٫۴
گروه ۲؛ اهمیت زیاد	۱٫۲
گروه ۳؛ اهمیت متوسط	۱٫۰
گروه ۴؛ اهمیت کم	۰٫۸

ضریب رفتار $R_{u}$ برحسب سیستم باربر لرزه‌ای همان امتداد، از جدول ۳-۱ تعیین می‌شود.

۱۰محاسبهٔ ضریب زلزله $C$

طبق رابطهٔ ۳-۲:

C = \frac{S_{a}}{R_{u} / I_{e}} = \frac{S_{a} I_{e}}{R_{u}}

سپس برش پایهٔ اولیه برابر است با:

V_{u} = C W

$W$ وزن مؤثر لرزه‌ای بالای تراز پایه است.

بند ۳-۹-۱-۱، صفحهٔ ۹۴ فایل آیین‌نامهٔ ۲۸۰۰ ↗

۱۱کنترل حداقل ضریب زلزله

ابتدا:

C_{\min, 1} = \max (0.044 S_{D S} I_{e}, 0.01)

اگر شرط زیر برقرار باشد:

S_{1} \geq 0.6

کنترل اضافی زیر نیز لازم است:

C_{\min, 2} = \frac{0.5 S_{1}}{R_{u} / I_{e}} = \frac{0.5 S_{1} I_{e}}{R_{u}}

پس ضریب حاکم برای برش پایه، به‌صورت عملی:

C_{design} = \max (C, C_{\min, 1}, C_{\min, 2})

$C_{\min, 2}$ فقط وقتی وارد مقایسه می‌شود که $S_{1} \geq 0.6$ باشد.

کنترل مهم: در کنترل دوم از

S_{1}

استفاده می‌شود، نه

S_{D 1}

V_{u} = C_{design} W

تبصرهٔ بند ۳-۹-۱-۲ دربارهٔ اثر ضریب نامعینی $ρ$ باید هنگام تشکیل بارهای نهایی جداگانه کنترل شود.

بند ۳-۹-۱-۲، صفحهٔ ۹۵ فایل آیین‌نامهٔ ۲۸۰۰ ↗

۱۲محاسبهٔ ضریب $k$

$k$ ضریب زلزله نیست؛ توان توزیع نیروی جانبی در ارتفاع است. برحسب همان $T$ گام ۱:

k = {\begin{cases} 1.0 & T < 0.5 s \\ 0.5 T + 0.75 & 0.5 \leq T \leq 2.5 s \\ 2.0 & T > 2.5 s \end{cases}

کنترل مرزی

برای $T = 0.5 s$ داریم $k = 1.0$ .
برای $T = 2.5 s$ داریم $k = 2.0$ .

۱۳استفاده از $C$ و $k$ در توزیع نیرو

ابتدا ضریب توزیع تراز $i$ :

C_{v i} = \frac{W_{i} h_{i}^{k}}{\sum_{j = 1}^{n} W_{j} h_{j}^{k}}

سپس:

F_{u i} = C_{v i} V_{u}

یا به‌صورت یک‌مرحله‌ای:

F_{u i} = V_{u} \frac{W_{i} h_{i}^{k}}{\sum_{j = 1}^{n} W_{j} h_{j}^{k}}

در این رابطه:

$W_{i}$ : سهم وزن مؤثر لرزه‌ای طبقهٔ $i$
$h_{i}$ : ارتفاع تراز طبقهٔ $i$ از تراز پایه
$n$ : تعداد طبقات بالای تراز پایه
$k$ : توان توزیع ارتفاعی

کنترل تعادل نیروها:

\sum_{i = 1}^{n} F_{u i} = V_{u}

طبق تبصرهٔ بند، خرپشته نیز در این توزیع همواره یک طبقهٔ مستقل محسوب می‌شود.

بند ۳-۹-۳، صفحهٔ ۹۹ فایل آیین‌نامهٔ ۲۸۰۰ ↗

تفاوت بار طراحی مقاومت و بار کنترل دریفت

پارامتر	بار طراحی مقاومت	بار کنترل دریفت
دورهٔ مورد استفاده	$T_{force} = \min (T_{D}, 1.4 T_{e})$	$T_{dr} = T_{D}$
ضریب زلزله	$C_{force}$	$C_{dr}$
توان توزیع ارتفاعی	$k_{force}$	$k_{dr}$
کنترل حداقل برش پایه	الزامی	الزامی

$T_{D}$ زمان تناوب تحلیلی مدل و $T_{e}$ زمان تناوب تجربی است.

بند ۳-۱۲-۵ اجازه می‌دهد برای محاسبهٔ تغییرمکان‌ها، دورهٔ تحلیلی مدل بدون محدودیت $1.4 T_{e}$ به کار رود؛ ولی طبق بند ۳-۱۲-۴، حداقل برش پایه همچنان باید رعایت شود.

صفحهٔ ۱۱۷ فایل، بندهای ۳-۱۲-۴ و ۳-۱۲-۵ ↗

۱۴تعیین دورهٔ بار دریفت

برای هر امتداد جداگانه:

T_{dr, x} = T_{D x}

T_{dr, y} = T_{D y}

در این مرحله محدودیت

1.4 T_{e}

اعمال نمی‌شود.

برای سازهٔ بتن‌آرمه، $T_{D}$ باید از مدلی به دست آید که ضرایب سختی ترک‌خوردهٔ اعضا مطابق مبحث نهم در آن منظور شده باشد.

۱۵محاسبهٔ شتاب طیفی دریفت

پارامترهای $S_{D S}$ ، $S_{D 1}$ ، $T_{0}$ ، $T_{s}$ و $T_{L}$ همان مقادیر مراحل قبلی هستند؛ فقط $T$ با $T_{D}$ جایگزین می‌شود:

S_{a, dr} = {\begin{cases} S_{D S} [0.4 + 0.6 \frac{T_{D}}{T_{0}}] & 0 \leq T_{D} < T_{0} \\ S_{D S} & T_{0} \leq T_{D} \leq T_{s} \\ \frac{S_{D 1}}{T_{D}} & T_{s} < T_{D} \leq T_{L} \\ \frac{S_{D 1} T_{L}}{T_{D}^{2}} & T_{D} > T_{L} \end{cases}

این محاسبه برای $T_{D x}$ و $T_{D y}$ جداگانه انجام می‌شود.

۱۶محاسبهٔ ضریب خام زلزلهٔ دریفت

C_{dr, 0} = \frac{S_{a, dr}}{R_{u} / I_{e}} = \frac{S_{a, dr} I_{e}}{R_{u}}

بنابراین، در دو امتداد:

C_{dr, 0, x} = \frac{S_{a} (T_{D x}) I_{e}}{R_{u x}}

C_{dr, 0, y} = \frac{S_{a} (T_{D y}) I_{e}}{R_{u y}}

۱۷کنترل حداقل $C_{dr}$

حداقل ضریب زلزله‌ای که قبلاً محاسبه شد، برای بار دریفت نیز الزامی است:

C_{\min, 1} = \max (0.044 S_{D S} I_{e}, 0.01)

اگر $S_{1} \geq 0.6$ باشد:

C_{\min, 2} = \frac{0.5 S_{1} I_{e}}{R_{u}}

بنابراین ضریب نهایی بار دریفت:

C_{dr} = \max (C_{dr, 0}, C_{\min, 1}, C_{\min, 2})

$C_{\min, 2}$ فقط در صورت $S_{1} \geq 0.6$ وارد مقایسه می‌شود.

ممکن است استفاده از

T_{D}

باعث کاهش

S_{a}

شود، اما کنترل حداقل برش پایه اجازه ندهد

C_{dr}

از مقدار مشخصی کمتر شود.

۱۸محاسبهٔ $k_{dr}$

در الگوی بار مستقل دریفت، توان توزیع ارتفاعی نیز بر مبنای دورهٔ تحلیلی $T_{D}$ محاسبه می‌شود:

k_{dr} = {\begin{cases} 1.0 & T_{D} < 0.5 s \\ 0.5 T_{D} + 0.75 & 0.5 \leq T_{D} \leq 2.5 s \\ 2.0 & T_{D} > 2.5 s \end{cases}

k_{dr, x} = k (T_{D x})

k_{dr, y} = k (T_{D y})

رابطهٔ اصلی $k$ در بند ۳-۹-۳ آمده است.

صفحهٔ ۹۹ فایل آیین‌نامهٔ ۲۸۰۰ ↗

۱۹تشکیل بار جانبی دریفت

برش پایهٔ بار دریفت:

V_{dr} = C_{dr} W

نیروی طبقهٔ $i$ :

F_{u i, dr} = V_{dr} \frac{W_{i} h_{i}^{k_{dr}}}{\sum_{j = 1}^{n} W_{j} h_{j}^{k_{dr}}}

کنترل جمع نیروها:

\sum_{i = 1}^{n} F_{u i, dr} = V_{dr}

الگوهای معمول بار در ETABS

نوع الگوی بار	ضریب واردشده	توان توزیع
زلزلهٔ طراحی X	$C_{force, x}$	$k_{force, x}$
زلزلهٔ طراحی Y	$C_{force, y}$	$k_{force, y}$
زلزلهٔ دریفت X	$C_{dr, x}$	$k_{dr, x}$
زلزلهٔ دریفت Y	$C_{dr, y}$	$k_{dr, y}$

۲۰استخراج تغییرمکان ارتجاعی طبقات

از تحلیل خطی تحت بار دریفت، تغییرمکان جانبی ارتجاعی هر طبقه استخراج می‌شود:

Δ_{e u, i} = δ_{e, i} - δ_{e, i - 1}

برای ساختمان‌های بدون نامنظمی پیچشی زیاد یا شدید، اختلاف تغییرمکان مراکز جرم دو کف مبنا قرار می‌گیرد.
در ساختمان دارای نامنظمی پیچشی زیاد یا شدید، باید بیشترین اختلاف تغییرمکان گره‌های هم‌راستا در کناره‌های ساختمان کنترل شود.

۲۱تبدیل دریفت ارتجاعی به دریفت طرح

Δ_{M, i} = \frac{C_{d}}{I_{e}} Δ_{e u, i}

$C_{d}$ : ضریب بزرگ‌نمایی تغییرمکان از جدول ۳-۱
$I_{e}$ : ضریب اهمیت ساختمان
$Δ_{e u}$ : دریفت ارتجاعی حاصل از تحلیل
$Δ_{M}$ : دریفت غیرارتجاعی مورد انتظار در زلزلهٔ طرح

دو ضریب متفاوت:

C_{dr} \neq C_{d}

C_{dr}

ضریب بار زلزلهٔ دریفت است.

C_{d}

ضریب بزرگ‌نمایی تغییرمکان سیستم سازه‌ای است.

صفحات ۱۱۵ و ۱۱۶ فایل، رابطهٔ ۳-۱۹ ↗

۲۲کنترل دریفت مجاز

طبق جدول ۳-۵:

گروه اهمیت	دریفت مجاز $Δ_{a}$
گروه ۱؛ اهمیت خیلی زیاد	$0.010 h$
گروه ۲؛ اهمیت زیاد	$0.015 h$
گروه ۳؛ اهمیت متوسط	$0.020 h$
گروه ۴؛ اهمیت کم	$0.025 h$

شرط پذیرش:

Δ_{M, i} \leq Δ_{a, i}

یا به شکل نسبت دریفت:

\frac{Δ_{M, i}}{h_{i}} \leq \frac{Δ_{a, i}}{h_{i}}

دو اصلاح مهم

اگر سیستم آن امتداد فقط از قاب‌های خمشی تشکیل شده و مشمول ضریب نامعینی $ρ$ باشد، دریفت مجاز اصلاح می‌شود:

Δ_{a, modified} = \frac{Δ_{a}}{ρ}

برای قاب خمشی معمولی یا متوسط در سیستم قاب ساختمانی، قاب خمشی یا سیستم دوگانه، حد مجاز گروه ۲ به $0.0125 h$ و گروه‌های ۳ و ۴ به $0.015 h$ محدود می‌شود.

۲۳الزامات تحلیل دریفت

دریفت ارتجاعی باید با لحاظ موارد زیر محاسبه شود:

اثرات $P - Δ$
سختی ترک‌خورده در سازه‌های بتن‌آرمه
پیچش ذاتی و اتفاقی
ضریب تشدید پیچش $A_{j}$ ، در صورت شمول
بارهای ثقلی مورد انتظار، نه کمتر از $1.0 D + 0.5 L$

خلاصهٔ نهایی محاسبات هر امتداد

\begin{aligned} T_{force} & = \min (T_{D}, 1.4 T_{e}) \\ C_{force} & = \max [\frac{S_{a} (T_{force}) I_{e}}{R_{u}}, C_{\min}] \\ k_{force} & = k (T_{force}) \\ T_{dr} & = T_{D} \\ C_{dr} & = \max [\frac{S_{a} (T_{D}) I_{e}}{R_{u}}, C_{\min}] \\ k_{dr} & = k (T_{D}) \\ Δ_{M} & = \frac{C_{d}}{I_{e}} Δ_{e u} \end{aligned}

اطلاعات لازم برای بررسی عددی گام‌به‌گام

برای اجرای محاسبات در هر دو امتداد، داده‌های زیر باید در دسترس باشند:

$S_{s}$ و $S_{1}$
نوع زمین بر اساس گزارش ژئوتکنیک
گروه اهمیت ساختمان
سیستم سازه‌ای و $R_{u}$ در هر امتداد
ارتفاع ساختمان $H$
زمان‌های تناوب تحلیلی $T_{D x}$ و $T_{D y}$
وضعیت اثر محدودکنندهٔ میانقاب‌ها
ارتفاع طبقه و تغییرمکان‌های ارتجاعی برای کنترل دریفت

محاسبه‌گر زلزله و دریفت

خطر، ساختگاه و ساختمان

تغییرمکان‌ها از پایین به بالا

ورودی دریفت جهت X

ورودی دریفت جهت Y

نتایج محاسبه

خلاصهٔ نتایج

گروه‌بندی طراحی لرزه‌ای ساختمان

کنترل مجاز بودن سیستم سازه‌ای

امتداد X

امتداد Y

جدول و نمودار طیف طرح

کنترل دریفت طبقات

مسیر کلی محاسبه

۱تعیین زمان تناوب مورد استفاده T

۱-۱. محاسبهٔ زمان تناوب تجربی

۱-۲. تعیین زمان تناوب تحلیلی

۲تعیین پارامترهای خطر Ss و S1

۳تعیین نوع زمین

۴تعیین ضرایب ساختگاه Fs و F1

۵محاسبهٔ شتاب‌های طیفی MCE در سطح زمین

۶تبدیل به شتاب‌های طیفی زلزلهٔ طرح

۷محاسبهٔ نقاط شکست طیف

۸محاسبهٔ Sa در زمان تناوب T

۹تعیین Ie و Ru

۱۰محاسبهٔ ضریب زلزله C

۱۱کنترل حداقل ضریب زلزله

۱۲محاسبهٔ ضریب k

کنترل مرزی

۱۳استفاده از C و k در توزیع نیرو

بار دریفت و کنترل تغییرمکان

تفاوت بار طراحی مقاومت و بار کنترل دریفت

۱۴تعیین دورهٔ بار دریفت

۱۵محاسبهٔ شتاب طیفی دریفت

۱۶محاسبهٔ ضریب خام زلزلهٔ دریفت

۱۷کنترل حداقل Cdr

۱۸محاسبهٔ kdr

۱۹تشکیل بار جانبی دریفت

الگوهای معمول بار در ETABS

۲۰استخراج تغییرمکان ارتجاعی طبقات

۲۱تبدیل دریفت ارتجاعی به دریفت طرح

۲۲کنترل دریفت مجاز

دو اصلاح مهم

۲۳الزامات تحلیل دریفت

خلاصهٔ نهایی محاسبات هر امتداد

اطلاعات لازم برای بررسی عددی گام‌به‌گام

۱تعیین زمان تناوب مورد استفاده $T$

۲تعیین پارامترهای خطر $S_{s}$ و $S_{1}$

۴تعیین ضرایب ساختگاه $F_{s}$ و $F_{1}$

۸محاسبهٔ $S_{a}$ در زمان تناوب $T$

۹تعیین $I_{e}$ و $R_{u}$

۱۰محاسبهٔ ضریب زلزله $C$

۱۲محاسبهٔ ضریب $k$

۱۳استفاده از $C$ و $k$ در توزیع نیرو

۱۷کنترل حداقل $C_{dr}$

۱۸محاسبهٔ $k_{dr}$